Swoboda w świadczeniu usług oraz swoboda w przepływie kapitału między państwami członkowskimi Unii Europejskiej związana jest często z wieloma problemami, z którymi spotykają się polscy przedsiębiorcy. Jedynym z nich jest kwestia dochodzenia należnych im roszczeń. Zakładając, że usługi świadczone były na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, umowa podlegała prawu polskiemu natomiast samo wynagrodzenie strony określiły w innej walucie niż polski złoty np. euro, powstaje pytanie jak sformułować roszczenie w pozwie? Należy bowiem pamiętać, że czym innym jest tzw. wartość przedmiotu sporu, na podstawie którego określa się wysokość opłaty sądowej czy właściwość sądu, a czym innym żądanie zawarte w pozwie dot. zasądzenia przez sąd określonej przez nas kwoty pieniężnej. Powstaje zatem pytanie w jakiej walucie wskazać w pozwie dochodzone roszczenie. Co z wartością przedmiotu sporu? Czy będzie to suma odpowiadająca kwocie wskazanej na fakturze (np. zobowiązanie w euro), czy kwota z faktury przeliczona na złotówki? Wynagrodzenie w walucie innej niż polski złoty (PLN) Na początku należy zaznaczyć, że prawnie dopuszczalne jest uzgodnienie przez strony, że zapłata za wykonane usługi nastąpi w walucie innej niż polski złoty (PLN). Uprawnienie to wynika z tzw. zasady swobody umów oraz zasady swobody wyboru waluty przez strony. Zgodnie bowiem z art. 358 § 1 ustawy kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) jeżeli przedmiotem zobowiązania podlegającego wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w walucie obcej. Treść art. 358 § 1 kodeksu cywilnego statuuje 2 uprawnienia – po pierwsze dopuszcza rozliczenia między stronami w walucie innej niż polski złoty (PLN), a po drugie uprawnia dłużnika do zapłaty (tj. spełnienia świadczenia) w polskich złotych, gdy świadczenie zostało w umowie określone w walucie obcej (oczywiście pod warunkiem braku odpowiedniego zastrzeżenia). Oznacza to, iż w przypadku zawarcia umowy wybór waluty może być dokonany przez strony albo na etapie jej zawarcia albo, przy braku odpowiedniego zastrzeżenia umownego, na etapie spełnienia przez dłużnika świadczenia określonego w zawartej umowie – w tym przypadku będzie to jednak „jedynie” wybór między walutą obcą wskazaną w umowie (np. euro) a polskim złotym. Jako ciekawostkę warto wspomnieć, że do dnia 24 stycznia 2009 r. w polskim porządku prawnym obowiązywała tzw. zasada walutowości, zgodnie z którą – z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych – zobowiązania pieniężne na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej mogły być wyrażone tylko w pieniądzu polskim. Żądanie pozwu w walucie obcej Przedstawiona regulacja wydaje się na pierwszy rzut prosta i zrozumiała. Jednakże złe wskazanie waluty, złe sformułowanie żądania i niepoprawne określenie wartości przedmiotu sporu może skutkować oddaleniem powództwa tj. przegraniem sprawy i koniecznością pokrycia kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wspomniany art. 358 § 1 kodeksu cywilnego stanowi, iż „wybór” waluty przy spełnianiu świadczenia (tj. złotówek lub innej waluty) przysługuje wyłącznie dłużnikowi – wierzyciel nie posiada takiego prawa. Powstaje pytanie co się stanie, gdy wierzyciel wystąpi z żądaniem zapłaty kwoty oznaczonej w euro (pozew z euro) będącej przedmiotem jego zobowiązania, ale przeliczonej na polskie złotówki? Odpowiedź na powyższe pytanie daje 358 § 1 ustawy kodeks cywilny (sygn. akt II CSK 783/14), w którym wskazano, iż wierzyciel nie może domagać się spełnienia świadczenia w walucie polskiej, jeżeli świadczenie pieniężne wyrażono w walucie obcej. Jednocześnie sąd sam nie może dokonać „przeliczenia” żądanej kwoty ze złotówek na wskazaną w umowie walutę obcą – stanowiłoby to bowiem naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności przepisu zakazującego sądowi tzw. wyrokowania ponad wskazane żądanie. Oznacza to, iż w przypadku, w którym wierzyciel wystąpi z żądaniem zapłaty kwoty oznaczonej np. w euro (będącej przedmiotem jego zobowiązania), ale przeliczonej na polskie złotówki, sąd oddali powództwo i obciąży wierzyciela kosztami sądowymi. Sąd oddali przy tym powództwo niezależnie czy przeliczenie z euro na złotówki dokonano w sposób prawidłowy czy też nie. Jak określić wartość przedmiotu sporu i sformułować żądanie pozwu? Aby móc dochodzić kwoty oznaczonej w walucie obcej, która jest przedmiotem zobowiązania, należy w przedmiocie: a) wartości przedmiotu sporu ( – wskazać kwotę w złotówkach, stanowiącej odpowiednik dochodzonej kwoty widniejącej na fakturze. Przeliczenia dokonuje się stosując tabelę średnich kursów walut Narodowego Banku Polskiego z dnia wniesienia pozwu. Wartość przedmiotu sporu musi być zawsze wyrażona w polskich złotych. b) żądania pozwu – wnieść o zasądzenie od dłużnika kwoty w walucie widniejącej na fakturze. Postępowanie egzekucyjne Zakładając, że sąd uwzględnił powództwo i zasądził dochodzone roszczenie pozostaje kwestia wyegzekwowania zasądzonej kwoty przez komornika. Czy składając wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego należy przeliczyć zasądzoną w walucie obcej kwotę na złotówki czy też nie? Zgodnie z §2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności ( z 2014 r. poz. 1092 z późn. zm.) sąd lub referendarz sądowy, nadając klauzulę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, który opiewa na świadczenie pieniężne w walucie obcej, zobowiązuje komornika do przeliczenia tego świadczenia na walutę polską. Ponadto klauzula wykonalności zawiera następującą treść: „Sąd/Referendarz sądowy zobowiązuje komornika do przeliczenia świadczenia pieniężnego wyrażonego w walucie obcej na walutę polską według średniego kursu waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień sporządzenia planu podziału, a jeżeli planu nie sporządza się – na dzień wypłaty kwoty wierzycielowi.”. Innymi słowy – w postępowaniu egzekucyjnym przeliczania dochodzonej w walucie obcej kwoty na złotówki dokonuje komornik.
Zgodnie z Umową, pożyczka będzie wypłacana w PLN w transzach, stosownie do zapotrzebowania na finansowanie zgłoszonego przez Pożyczkobiorcę. Część wypłat została już dokonana (w listopadzie 2020 r. oraz styczniu 2021 r.), planowane są również wypłaty kolejnych transz. Pożyczka została udzielona na okres do 31 sierpnia 2021 r. Poszerzenie rynku polskiego o rynek zagraniczny umożliwiło polskim przedsiębiorstwom handel z podmiotami zagranicznymi zarówno z Unii Europejskiej, jak również spoza. Dokonywanie transakcji z zagranicznymi podmiotami mimo wystawienia faktury w walucie PLN może się wiązać z tym, że podatnik otrzyma zapłatę w walucie obcej. Sprawdź, jak wygląda rozliczanie różnic kursowych do faktury w PLN opłacanej w innej walucie. Różnice kursowe powstają w sytuacji, gdy dla transakcji sprzedaży w walucie obcej kurs przeliczeniowy zapłaty i kurs przeliczeniowy dla otrzymanej faktury są różne. W związku z tym, aby wyliczyć różnicę kursową, od kwoty otrzymanej należności przeliczonej według kursu z dnia poprzedzającego wpłatę (jeśli wpływ nastąpił na konto walutowe) lub kursu zastosowanego przez bank trzeba odjąć wartość przeliczonego na walutę polską przychodu wynikającego z faktury. Zgodnie z art. 24c ust. 1 ustawy o PIT, jeżeli wynik wyżej równania: kwota otrzymanej należności w walucie obcej przeliczona na PLN – wartość przeliczona na walutę polską= wynik: dodatni – wówczas różnica kursowa stanowi dla podatnika pozostały przychód (kolumna 8 KPiR); ujemny – wówczas różnica kursowa stanowi dla podatnika pozostały wydatek (kolumna 13 KPiR). Różnice kursowe w KPiR są dokumentowane za pomocą dowodów wewnętrznych. Powstałe różnice kursowe nie zmieniają kwoty przychodu, zatem wielkość sprzedaży w żaden sposób nie ulega skorygowaniu o powstałe różnice, a odrębnie ujmuje się je w KPiR. Przykład 1. Pani Kamila dokonała sprzedaży towaru w kwocie 400 euro (netto). Sprzedaż udokumentowała fakturą VAT, którą wystawiła 28 stycznia 2020 roku – kurs przeliczeniowy faktury to 4,2679 (z dnia poprzedzającego wystawienie faktury, czyli 27 stycznia 2020 roku – tabela nr 017/A/NBP/2020). Płatność otrzymała na rachunek walutowy 29 stycznia 2020 roku – kurs przeliczeniowy płatności to 4,2794 (z dnia poprzedzającego otrzymanie płatności – 28 stycznia 2020 roku – tabela nr 018/A/NBP/2020). Ile wynosi różnica kursowa? Przeliczenie płatności na PLN:400 euro x 4,2794 = 1711,76 zł Przeliczenie faktury sprzedaży na PLN:400 euro x 4,2679 – 1707,16 zł Odjęcie punktu 1 od 21711,76 zł – 1707,16 zł = 4,60 zł W związku z tym, że wartość równania wyszła dodatnia, pani Kamila zobowiązana jest wykazać dodatnią różnicę kursową, tj. pozostały przychód, w formie dowodu wewnętrznego w kolumnie 8 KPiR. Rozliczanie różnic kursowych – otrzymanie płatności w walucie obcej W sytuacji gdy podatnik wystawił fakturę w walucie polskiej, może on przyjąć płatność w walucie krajowej bądź w walucie obcej – przepisy tego nie zabraniają. Natomiast jeśli rzeczywiście płatność zostanie otrzymana w walucie obcej do faktury wystawionej w PLN, to z tego tytułu nie powstaną różnice kursowe. Zgodnie z art. 24c ustawy o PIT, aby powstała różnica kursowa, kwota przychodu należnego powinna być bowiem wyrażona na dokumencie sprzedaży w walucie obcej. Powyższe stanowisko potwierdza interpretacja indywidualna między innymi Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 30 maja 2019 roku, w której można przeczytać, że: „(...) Odnosząc się zatem do powstania tzw. różnic kursowych transakcyjnych, wskazać należy, że różnice te powstają wyłącznie w przypadku wymienionych w art. 15a ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 i mają zastosowanie do ustalania różnic od przychodów należnych i otrzymanych w walutach obcych oraz kosztów poniesionych i zapłaconych w walutach obcych. Skoro zatem z wniosku wynika, że w ramach transakcji (z ukraińską firmą) strony mają ustalić jej wartość w kontrakcie w polskich złotych, udokumentować fakturą także wyrażoną w polskich złotych, jednak płatność zostanie dokonana w euro na rachunek walutowy Spółki, to oznacza, że dla tych transakcji nie powstaną podatkowe różnice kursowe, o których mowa w ww. przepisach, bowiem transakcje zostaną zawarte w walucie polskiej, a nie w walucie obcej”. Podobnie stanowisko określone zostało również w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 9 lipca 2015 roku, IPTPB3/4510-136/15-2/K. Przykład 2. Pan Robert dokonał sprzedaży towarów na kwotę 5000 zł netto. 28 stycznia 2020 roku wystawił fakturę sprzedaży w polskich złotych. Nabywca uregulował zobowiązanie w walucie obcej, przelewając kontrahentowi kwotę 1171,54 euro. W związku z tym, że faktura wystawiona jest w PLN, nie powstaną różnice kursowe, mimo iż otrzymana kwota w euro po przeliczeniu na PLN jest wyższa od tej ujętej w przychodach. Pan Robert powinien natomiast z tego tytułu przeliczyć różnice kursowe od środków własnych. Różnice kursowe nie powstaną, jeśli faktura w PLN opłacona została w innej walucie. Mogą natomiast powstać z tego tytułu różnice kursowe od własnych środków pieniężnych na rachunku. Więcej w temacie różnic kursowych od własnych środków można znaleźć w artykule: Różnice kursowe od środków własnych – warto wiedzieć. Automatyczne rozliczanie różnic kursowych w Funkcja automatycznego wyliczania i księgowania różnic kursowych w systemie pozwala na zaoszczędzenie czasu na ich ręczne wyliczanie oraz uniknięcie błędów z tym związanych, bowiem system na podstawie wprowadzonych danych automatycznie zaciąga prawidłowe kursy przeliczeniowe. Opcja jest dostępna dla użytkowników, którzy prowadzą konto w formie opodatkowania – skala podatkowa. Aby skorzystać z funkcji, należy ją włączyć w ustawieniach konta. W tym celu trzeba przejść do zakładki USTAWIENIA » PODATKI » FUNKCJE KSIĘGOWE i zaznaczyć opcję WYLICZANIE RÓŻNIC KURSOWYCH. Po włączeniu opcji w trakcie wystawiania faktury sprzedaży w walucie obcej schematem: PRZYCHODY » SPRZEDAŻ » WYSTAW » FAKTURĘ (walutę ustawia się w podzakładce ZAAWANSOWANE) po uzupełnieniu wartości zapłaconej przez nabywcę lub oznaczeniu opcji ZAPŁACONO pojawi się dodatkowa opcja WPŁATA NA RACHUNEK. Kolejno należy wybrać rodzaj rachunku bankowego, na który wpłynęła zapłata – na rachunek walutowy czy w PLN. Na tej podstawie system prawidłowo wyliczy różnicę kursową. Jeśli płatność miała miejsce po wystawieniu faktury, jej rozliczenie odbywa się schematem: PRZYCHODY » SPRZEDAŻ i wówczas należy zaznaczyć fakturę sprzedaży i skorzystać z opcji ROZLICZ » ROZLICZ PŁATNOŚĆ. W oknie, które się pojawi, należy określić, czy zapłata nastąpiła na rachunek walutowy czy w PLN. Analogicznie system wyliczy na tej podstawie różnicę kursową. Aby zaksięgować różnicę kursową automatycznie, wystarczy przejść do zakładki: START » RÓŻNICE KURSOWE » OD PRZYCHODÓW i zaznaczyć tam automatycznie wyliczoną różnicę kursową, korzystając z opcji WYSTAW DW. Automatycznie wygenerowany dowód wewnętrzny dotyczący różnicy kursowej zostanie ujęty w kolumnie 8 „pozostałe przychody” (jeśli różnica jest dodatnia) lub kolumnie 13 „pozostałe wydatki” (jeśli różnica jest ujemna) w KPiR w zakładce: EWIDENCJE » KPiR. Więcej w temacie funkcji automatycznego rozliczania różnic kursowych w systemie można znaleźć w artykule: Różnice kursowe – automatyczne księgowanie. Faktura została wystawiona w dniu 15 marca 2016 r. Do jej wyceny przyjęto kurs średni euro ogłoszony przez NBP w dniu 14 marca 2016 r., który wynosił 4,3500 zł/euro. Na fakturze został wykazany VAT należny w kwocie 4.002 zł, tj. 920 euro × 4,3500 zł/euro (dla nabywcy jest to VAT naliczony). Zobowiązanie uregulowano z rachunkuUmorzenie wzajemnych zobowiązań pomiędzy przedsiębiorcami a prawo do odliczenia VAT. Regulowanie płatności pomiędzy przedsiębiorcami może przybierać różne formy i nie w każdym przypadku musi to być zapłata w postaci pieniężnej. Jednym z możliwych rozwiązań jest umorzenie wzajemnych zobowiązań, co prowadzi do wygaśnięcia
Przedawnienie zobowiązania podatkowego oznacza, że po upływie określonego czasu zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa łącznie z odsetkami za zwłokę. Po upływie okresu przedawnienia z mocy prawa, zatem bez konieczności wydawania żadnych decyzji, przestaje istnieć stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podatnikiem i Transfer środków z rachunku walutowego na rachunek złotowy jest transakcją związaną ze sprzedażą waluty. Wynika to z faktu, że jednostka sprzedaje walutę bankowi, który w ramach zapłaty wpłaca odpowiednią kwotę na rachunek w złotych. W związku z tym do wypływu środków z rachunku walutowego powinien być zastosowany kurs, po W przypadku podmiotów prowadzących pełne księgi rachunkowe, różnice kursowe są przychodami lub kosztami finansowymi. PRZYKŁAD W dniu 20 lipca 2021 roku została wystawiona faktura w walucie euro. Zapłata miała miejsce 26 lipca 2021 roku. Należy przeliczyć wartość z faktury wg kursu waluty na dzień 19 lipca 2021 roku.A ja też zbierałem szczękę z podłogi. W trochę innej transakcji. Jestem kolekcjonerem modeli F1. Często kupuję i sprzedaję je kolekcjonerom na całym świecie. Używamy zwykle platformy PayPal, a jakże. Ktoś płaci mi w funtach, ktoś inny w euro. W Millennium mam konta osobiste i w euro, w funtach i w dolarach.